Kurtuluşunun 103’üncü yılında Edirne, özgürlük ve bağımsızlık ruhunu bir kez daha yaşadı. Kentin Düşman İşgalinden Kurtuluşu, tören alanını dolduran 7’den 70’e binlerce Edirneli tarafından büyük bir coşku içinde kutlandı.
Edirne’nin Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 103’üncü yıldönümü etkinlikleri Atatürk Anıtı’nda sabah saatlerinde Edirne Valisi Yunus Sezer, Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Yüksel Kolcu ve STK temsilcilerinin Atatürk Anıtı’na çelenk sunmasıyla başladı. Çeleklerin sunulmasının ardından, saygı duruşu ve İstiklal Marşımız okundu.
Kurtuluş kutlamaları ardından Atatürk Bulvarındaki tören alanında devam etti. Burada İlhami Ertem Anadolu Lisesi öğrencileri tarafından Edirne’nin düşman işgalinden kurtuluşunu sergileyen seremoninin ardından Türk bayrağı Edirne Valisi Yunus Sezer’e teslim edildi.
Ardından belediye bandosu eşliğinde saygı duruşunda bulunularak İstiklal Marşı okundu. Tören öncesi paramotor pilotlar Edirne semalarında Türk bayrakları ile görsel şölen gerçekleştirdi.
“EDİRNE’NİN KURTULUŞU BİR TAKVİM YAPRAĞINDAN İBARET DEĞİLDİR”
Törende konuşan Belediye Başkanı Filiz Gencan, 25 Kasım’ın önemine değinerek, “Tarih boyunca üstlendiği stratejik görevi, karşılaştığı sınavları ve cumhuriyete bağlılığını saygıyla anmak için bir aradayız. Hepiniz hoş geldiniz. Edirne çıraklardan Roma’ya, Roma’dan Osmanlı’ya, Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan dönemde yalnızca bir şehir değil, devlet aklının, askeri stratejinin ve millet iradesinin merkezi olmuştur. Edirne’nin kurtuluşu bu yüzden bir takvim yaprağından ibaret değildir. Bugün bir şehrin karakterinin, onurunun, direncinin adıdır” dedi.
“ŞÜKRÜPAŞA KOMUTASINDAKİ KAHRAMANLAR TÜM YOKLUKLARA RAĞMEN EDİRNE’Yİ SAVUNDU”
Gencan, Balkan Savaşı ve işgal yıllarında kentin yaşadığı zorlukları hatırlatarak, “1912 yılı Balkan Savaşı, Edirne’nin sokaklarına tedirginliğin, belirsizliğin ve kaygının sindiği günlerdir. Kale içinde devam eden çatışmalar, şehre düşen toplar, cephe gerisinde yaralı taşıyan siviller, her şeye rağmen vazgeçmeyen bir asker, vazgeçmeyen bir Şükrüpaşa komutasındaki kahramanlarımız 5 ay boyunca tüm yokluklara rağmen Edirne’yi savundu. Cephane azaldı, imkânlar tükendi ama Edirne’nin duruşu tükenmedi. Ve 21 Temmuz 1913’te Türk sancağı yeniden yükseldiğinde bu şehir, bir savunmadan değil bir onurdan geçtiğini dünyaya gösterdi” dedi.
“EDİRNE, MİLLİ MÜCADELE’NİN OMURGASINI GÜÇLENDİREN ŞEHİRLERDEN BİRİDİR”
Edirne’nin yalnızca kendi özgürlüğü için değil, Milli Mücadele’nin örgütlenme süreci için de önemli bir görev üstlendiğini belirten Gencan, “Savaş bitmedi, sınav bitmedi. Mondros’un ardından başlayan ikinci işgal dönemi Edirne’yi yeniden zorlu bir sürece soktu. 23 Temmuz 1920’den 25 Kasım 1922’ye kadar geçen süre, yönetim baskısının, ekonomik zorlukların ve siyasal gerilimlerin şehre ağır bir gölge gibi çöktüğü yıllardı. Ama Edirne yine aynı duruşu sergiledi. Bu şehir hiçbir zaman umutsuzluğun kenti olmadı. Anadolu’da yükselen direniş ve bağımsızlık iradesi Trakya’ya ulaştığında Edirne yeniden ayağa kalktı. Bu ayağa kalkış yalnızca bir moral yükselişi değil, örgütlü bir milli bilinçti. Edirneliler, Batı ve Doğu Trakya’yı tek çatı altında toplamak, bölgenin Türk kimliğini korumak ve Anadolu’daki milli mücadeleye destek olmak amacıyla Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni kurdular. Bu cemiyet daha sonra Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile birleşerek Milli Mücadele’nin kurumsal omurgasını güçlendirdi. Edirne böylece yalnızca kendi özgürlüğü için değil, Türkiye’nin geleceği için de sorumluluk alan, Kurtuluş Savaşı’nın siyasi örgütlenmesinde öncü bir şehir oldu.Mudanya Mütarekesi’nin ardından Türk ordusunun Trakya’ya gelişi, Edirne’nin kaderini bir kez daha değiştirdi. Ve 25 Kasım 1922 sabahı Türk ordusu Edirne’ye girdiğinde bu şehir yalnızca kurtulmadı. Bir haksızlık son buldu. Bir adalet tesis edildi. Selimiye’nin minarelerinden yükselen bayrak, sokaklardan yükselen sevinç, askerlerin karşılanmasındaki onurlu coşku; hepsi “Edirne yeniden özgürdür” cümlesini bütün şehre duyuruyordu” dedi.
“BU ŞEHİR DÜN DE PES ETMEDİ, BUGÜN DE ETMİYOR”
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, Edirne’nin yaşadığı acıları, taşıdığı anlamı ve değerini en iyi bilen lider olduğunu belirten Gencan, şunları söyledi; “Kurtuluş’tan sonra gönderdiği mesajda “Sevgili Edirne’nin felaket günlerdeki acısını asla unutmadım” diyerek bu şehrin yaşadığı travmayı kendi kalbine kazıdığını ifade etmiştir. 1930’daki ziyaretinde Selimiye’ye bakarak söylediği söz ise Edirne’nin tarihi içindeki yerini mühürlemiştir: “Ecdadımız bu şehrin mührünü böyle vurdu.” Ve Atatürk’ün şu sözleri, Edirne’nin tarih boyunca sergilediği duruşun özeti gibidir: “Bir gün istiklal ve cumhuriyeti müdafaa mecburiyetine düşersen, vazifeye atılmak için içinde bulunacağın vaziyetin, imkân ve şeraitini düşünmeyeceksin.” Edirne, daha Cumhuriyet kurulmadan önce bu sözü yaşayan bir şehir olmuştur.
Değerli Edirneliler, 25 Kasım bir kurtuluşun ötesindedir. Bugün bir hatırlatma günüdür. Bir şehrin nasıl direnebileceğinin, bir halkın nasıl ayakta durabileceğinin, bir milletin kaderi söz konusu olduğunda nasıl birleşebileceğinin hatırlatmasıdır. Bizler bugün Edirne’de görev yaparken bu tarihi sorumluluğun ve ağırlığın hissiyle çalışıyoruz.
Edirne kadınların emeğiyle büyüyen, gençleriyle yenilenen, büyüklerinin duasıyla güçlenen bir şehirdir. Bu şehir dün olduğu gibi bugün de Cumhuriyet’in değerlerine sadakatle bağlıdır. Sevgili gençler, Atatürk’ün umudunu taşıyan sizlersiniz. Edirne’nin 100 yıl önceki kararlılığını, bugünün dinamizmini yarınlara siz taşıyacaksınız. Bu şehre güveniyoruz. Sizlere güveniyoruz.
Ve şimdi, kurtuluşun 103’üncü yılında Selimiye’nin gölgesinden, Edirne’nin onurlu yürüyüşünden güç alarak bir kez daha seslenme zamanı: Edirne dün geri adım atmadı. Bugün de atmıyor. Yarın da asla atmayacak.E dirne dün pes etmedi. Bugün de etmiyor. Yarın da etmeyecek. Bu şehrin mayası dirençtir, cumhuriyet sevgisidir. Bu şehrin yürüyüşü durmaz, bu şehrin ışığı sönmez, bu şehrin sesi kısılmaz. Edirne hem tarihin yükünü taşımış hem geleceğin umudunu büyütmüş bir şehirdir. Ve biz biliyoruz ki bu bayrak, Edirne’nin üzerinde dalgalandıkça; bu milletin bağımsızlık iradesi sürdükçe, bu şehir ayakta durdukça ne mutlu Edirneliye ne mutlu Türk’üm diyene” ifadelerini kullandı.
GEÇİT TÖRENİ YAPILDI
Başkan Gencan’ın konuşmanın ardından Edirne Belediye Bandosu eşliğinde öğrenciler, askeri birlikler, emniyet teşkilatı, gaziler, oda, borsa, sivil toplum kuruluşları ve kamu kurumlarının Kurtuluş Şenlikleri geçit töreni ile program sona erdi.
Törene AK Parti Edirne Milletvekili Fatma Aksal, CHP Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan, İYİ Parti Edirne Milletvekili Mehmet Akalın, askeri erkan ve emniyet mensupları, gaziler, siyasi parti ve sivil toplum kuruluş temsilcileri ile çok sayıda Edirneli katıldı.
Haber: Erkan Ekşi / Harun Aker
News
