Edirne Balkan Türkleri Federasyonu ile Edirne Trakya Balkan Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği, Çamerya Katliamı’nın 82’nci yıl dönümü dolayısıyla Saraçlar Caddesi’nde fotoğraf sergisi açtı. Yaklaşık 20 fotoğrafın yer aldığı kurdele kesilerek açılan sergide, Çamerya’da yaşanan acılar ve savaşların geride bıraktığı izler ziyaretçilere aktarılırken, Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu Genel Sekreteri İsmail Kocaköse, Çamerya’nın tarihi sürecini ve katliamın boyutlarını anlattı.

“ÇAMERYA’NIN STRATEJİK ÖNEMİ”

Sergide konuşan Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu Genel Sekreteri İsmail Kocaköse, Çamerya’nın Yunanistan’ın kuzeybatısında yaklaşık 10 bin kilometrekarelik bir alana sahip olduğunu belirterek, bölgenin Güney Epir olarak da bilindiğini söyledi. Kocaköse, Parga, Preveze, Gumenitsa, Margeliç, Filat, Paramitsa ve Filipiad şehirlerinin Çamerya sınırları içerisinde yer aldığını, Preveze Yarımadası’nın ise hem verimli toprakları hem de Avrupa ile bağlantısı nedeniyle stratejik öneme sahip olduğunu ifade etti.

Kocaköse, 1908 Osmanlı sayımına göre Çamerya’nın nüfusunun 73 bin olduğunu, bunun yüzde 92’sini Arnavutların oluşturduğunu, kalan nüfusun ise Yunanlılar, Ulahlar ve Romanlardan meydana geldiğini belirtti. Birinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında Çam Arnavutlarının yarısının Müslüman, yarısının ise Ortodoks olduğunu aktaran Kocaköse, 1913 Londra Büyükelçiler Konferansı kararlarıyla bölgenin Arnavutluk’tan koparılarak Yunanistan egemenliğine bırakıldığını söyledi.

İkinci Dünya Savaşı sırasında ise Çamerya Arnavutlarının ağır saldırılara maruz kaldığını ifade eden Kocaköse, Yunan General Napoleon Zervas komutasındaki kuvvetlerin 27 Haziran 1944 ile Mart 1945 tarihleri arasında etnik temizlik harekâtı gerçekleştirdiğini dile getirdi. Bu süreçte 2 bin 900 erkek, 214 kadın ve 96 çocuğun öldürüldüğünü, 745 kadına tecavüz edildiğini, 68 köyde 5 bin 800 evin yakıldığını ve 2 binin üzerinde kişinin de göç ve ağır yaşam koşulları nedeniyle hayatını kaybettiğini söyledi.

“SOYKIRIM GÜNÜ”

Çam Arnavutlarının önemli bölümünün Türkiye ve Arnavutluk’a göç etmek zorunda kaldığını belirten Kocaköse, Türkiye’ye sürülenlerin sayısının 25 bin ila 35 bin arasında değiştiğini, Arnavutluk’a sığınmaya çalışan 2 bin 500 Müslüman Çam’ın ise açlık ve salgın hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirdiğini ifade etti.

Arnavutluk Cumhuriyeti Meclisi’nin 1994 yılında 27 Haziran 1944 tarihini resmen “Soykırım Günü” ilan ettiğini hatırlatan Kocaköse, sergide 1912 yılından itibaren çekilmiş fotoğrafların yer aldığını belirterek özellikle savaşların en büyük mağdurlarının kadınlar ve çocuklar olduğunun bu karelerde açık şekilde görüldüğünü söyledi.

Konuşmasını, Bosna’nın ilk Cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç’in, “Savaşta büyük zulme uğradınız. Zalimleri affedip affetmemekte serbestsiniz. Ne yaparsanız yapın ama soykırımı unutmayın. Çünkü unutulan soykırım tekrarlanır.” sözleriyle tamamlayan Kocaköse, geçmişte yaşanan acıların hafızalarda canlı tutulması gerektiğini vurguladı.

Haber: Erkan Ekşi