Edirne Valiliğin ev sahipliğinde, Ticaret Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayelerinde, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Türkiye İhracatçılar Meclisinin (TİM) destekleriyle düzenlenen Balkan İş ve Yatırım Forumu kentteki bir otelde başladı.

Forumun Türkiye ve Balkan Ülkeleri ile işbirliğini güçlendirmede kalıcı ortaklık kurulması adına önemli katkılar sağlaması bekleniyor. Yatırım fırsatları toplantısı ve startup panelleri ile forum 2 gün sürecek. Düzenlenen foruma Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır olmak üzere Arnavutluk, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya, Romanya, Sırbistan gibi birçok ülkeden bakanların yer aldığı programa balkanlardan da katılımcı olarak birçok insan yer aldı.

“EKONOMİK TÜRBÜLANSLAR TOPLUMUN REFAHINI TEHDİT EDİYOR”

Forumda konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, “Bugün maalesef küresel ve bölgesel tektonik hareketlerin yaşandığı politik, askeri, ekonomik ve sosyal pek çok sınamayla karşı karşıya olduğumuz zor bir dönemden geçiyoruz. Soğuk Savaş izlerini halen üzerinde taşıyan uluslararası sistem, istikrar ve güvenlik tesis etmek bir yana, adaletsizliği ve güvenlik sorunlarını giderek ağırlaştırıyor. Üst üste yaşanan ekonomik türbülanslar, toplumların refahını tehdit ediyor. Balkanlar’ın bitişiğindeki Rusya-Ukrayna Savaşı ve Balkanlar’ın yakın komşusu Orta Doğu’daki İsrail meselesi başta olmak üzere yükselen jeopolitik gerilimler küresel ekonomide ve coğrafyamızda belirsizlikleri arttırıyor. Balkan toplumları olarak yüz yüze olduğumuz sınamalar sadece jeopolitik gerilimler değil elbette. Pandemi sonrası küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillenmesiyle ticaret ve teknolojide korumacılık dalgasının da yükseldiği bir tabloyla karşı karşıyayız” dedi.

“BUGÜN 6 MİLYON 700 BİN VATANDAŞIMIZ SANAYİ SEKTÖRÜNDE İSTİHDAM EDİLİYOR”

Bakan Kacır, “Türkiye olarak bu anlayışla son yıllarda Balkan coğrafyasında pek çok yeni iş birliği mekanizması tesis ettik. Diyaloğu ve ortak paydayı önceleyen bir duruş sergiledik. Balkanlar’ın en büyük ekonomisi olarak, güçlü üretim ve teknoloji geliştirme altyapımızı, inşaat sürecinde elde ettiğimiz deneyim ve birikimi her daim paylaşmaya hazır olduk. Çünkü ekonomide elde edilen kazanımların, tecrübenin, kapasitenin ancak iş birlikleriyle gelişeceğine inanıyoruz. Şu an buradaki mevkidaşlarımız ve iş insanlarımız, Balkanlar’daki dostlarımız, son 22 yılda Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye’nin kalkınma yolculuğunda kat ettiği mesafenin en yakın şahitleridir. Birkaç misal vereyim. Dünyada belki en iyi birkaç uygulayıcısından olduğumuz organize sanayi bölgelerimizin sayısını bu dönemde 191’den 362’ye çıkardık. Bugün 2 milyon 700 bini OSB’lerimizde olmak üzere 6 milyon 700 bin vatandaşımız sanayi sektörümüzde istihdam ediliyor. Etkin bir AR-GE teşvik mekanizması kurduk. Neredeyse sıfırdan, dev bir AR-GE ve inovasyon ekosistemi inşa ettik. Türkiye’yi baştan başa 104 teknoparkla ve 1600’den fazla AR-GE ve tasarım merkeziyle donattık. Teknoloji geliştirmede ve üretmede önemli kazanımlar elde ettik. Türkiye’nin otomobili TOGG ile milletimizin 60 yıllık yerli ve milli otomobil hayalini gerçeğe dönüştürdük. Ülkemizi kendi haberleşme uydusunu geliştirebilen, üretebilen 11 ülke arasına taşıdık. Türkiye bugün, tüm dünyada yatırım iştahının azaldığı pandemi sonrası dönemde, jeostratejik konumuyla, nitelikli insan kaynağıyla, güçlü lojistik ve ticaret altyapısıyla yatırımcılar için güvenilir bir limandır. Türkiye bugün beyaz eşya üretiminde, ticari araç üretiminde, düz cam üretiminde, güneş paneli üretiminde, demir çelikte pek çok alanda Avrupa’nın lideridir. 2003 öncesi ortalama 1 milyar dolarla küresel doğrudan yatırımlardan ancak binde 2 pay alabiliyorken, 2003 sonrası dönemde aldığımız payı yüzde 1’in üzerine çıkardık. Yaklaşık 270 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım çektik. Bunu “ortağına kazandırmayan, kendisi de kazanamaz” diyerek başardık”dedi.

“EDİRNE, TEKİRDAĞ, KIRKLARELİ OSB’LERİ BALKAN COĞRAFYASINA KAPILARINI SONUNA KADAR AÇMIŞ”

Bakanlık olarak her türlü iş birliğine açık olduklarını kaydeden Bakan Mehmet Fatih Kacır, “Bugün de ayrı bir oturumda sunulacak olan Edirne’nin organize sanayi bölgeleri tüm Balkan firmalarımız için çok önemli fırsatlar barındırıyor. Elbette sadece Edirne’nin değil, burada haksızlık etmeyelim; Tekirdağ, Kırklareli’mizin tüm şehirlerimizin OSB’leri Balkan coğrafyasından yatırımlara, yatırımcılara kapılarını sonuna kadar açmış. Onlara ellerinden gelen desteği sunmaya hazırlardır. Birlikte üreteceğimiz ürünleri, gümrük birliğiyle Avrupa’ya olduğu kadar serbest ticaretle Uzak Doğu’dan Orta Doğu’ya, Afrika’ya uzanan geniş bir coğrafyaya ihraç etme kapasitemiz var. 85 milyon nüfuslu Türkiye başlı başına büyük bir pazar. Dünyanın en çok noktasına uçulan şehri İstanbul. İnanıyorum ki Balkan coğrafyasını da dünyaya bağlayacak en önemli bağlantı noktasıdır. Gelin birlikte üretelim, birlikte kazanalım. Keza coğrafya ve hudut tanımayan, yeni teknolojiler ve startup ekosistemi hepimiz için paha biçilmez fırsatlarla dolu. Türkiye olarak halihazırda milyar dolar değerlemeyi aşmış 7 unicorn, bizim tabirimizle 7 tur konumuz var. Bunların yanına yenilerini eklemenin yolunun sistemlerini birbirine entegre etmekten ve sınır ötesi ortaklıkların gelişiminden geçtiğini biliyoruz. Bu anlayışla teknoloji ekosistemimizin Balkanlarla entegrasyonunun güçlenme gayreti içindeyiz. Tarih ve coğrafya bizi buna mecbur kılıyor. Bugün tüm Balkan coğrafyasından katılımcılar ve karar alıcılar olarak bir aradayız. İnanıyorum ki Balkan ülkeleri olarak hepimiz sorunları birlikte aşma iradesi ortaya koyacak ve fırsatları birlikte değerlendirmenin içinde olacağız. Bu birlikteliğin somut iş birliklerine dönüşmesini canı gönülden arzu ediyorum. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak her türlü iş birliğine açık olduğumuzu belirtmek isterim” diye konuştu.

“BALKAN ÜLKELERİ BİZİM TİCARET PARTNERİMİZ OLMAYA DEVAM ETMEKTEDİR”

Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, “Yüzlerce iş insanının katıldığı bu önemli forumun, Türkiye ve Balkan ülkelerinin ticari ilişkileri ve karşılıklı yatırımlar ve fırsatlar oluşturmasını temenni ediyorum. Bu noktada Bosna Hersek, Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk’tan katılan değerli bakanlarımızın, bakan yardımcılarımızın ve onlarla beraber gelen iş insanlarının Balkan Yatırım ve İş Forumu’na katılmasından çok büyük memnuniyet duyuyoruz. Jeopolitik gerginlikler, iklim değişikliği, küresel ekonomik bütünleşme için çok ciddi riskler oluşturmaktadır ve gelecekteki ilerlemeleri tersine çevirmekte, gelecekteki fırsatları da tehlikeye atma tehdidi taşımaktadır. 2023 yılında olduğu gibi 2024 yılında da küresel ekonomik büyüme oranı yavaşlama eğilimi göstermektedir. 2023 yılında zayıf bir şekilde yüzde 3,2 olarak gerçekleşen dünya ekonomik büyümesinin 2024 yılında da yüzde 3,2 seviyesinde olması öngörülmekte. 2025 yılı için ise yine zayıf bir oran olan yüzde 3,3 oranı beklenmektedir. Küresel büyüme oranının ana aktörleri gelişmekte olan ülkelerdir. Bu durum, gelişmekte olan ülkeler için iş birliği yapmanın öneminin altını çizmektedir. Bu anlamda Türkiye Cumhuriyeti olarak Balkan politikamızın dört ana eksenini; üst düzeyli siyasi diyalog, güvenlik, ekonomik bütünleşme ve bölgedeki çok kültürlü toplumsal yapıların korunması teşkil etmektedir. Bu hedef doğrultusunda saygıdeğer Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanlığımızın çok büyük gayretleri olmaktadır. Bölge ülkeleri arasında ortak menfaat alanları meydana getirilerek mevcut iş birliğinin hızlandırılması, kapsamlı bir bölgesel ekonomik entegrasyon sağlanması, Balkanlar’ın bir barış, istikrar ve refah bölgesi ve ekonomik dinamizmin motoru olması hükümetimizin hedeflerinin başında gelmektedir. Bu ana hedefte, Balkan ülkeleri bizim için çok önemli ticaret partneri olmaya devam etmektedir” dedi.

“11 BALKAN ÜLKESİNDEN TÜRKİYE’YE GELEN YATIRIM 182 MİLYAR DOLAR”

Bakan Bolat, “Türkiye’den on binlerce özel sektör firma tarafından 11 Balkan ülkesine bugüne kadar 3 milyar 131 milyon dolarlık doğrudan yatırımlar yapılarak Balkan ülkelerinde üretim, istihdam ve ihracat imkanları sağlanmıştır. 11 Balkan ülkesinden Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımların miktarı 182 milyon dolar olmuştur. Biz Türkiye olarak, Balkanlar’da gerek altyapı gerek üstyapı itibariyle havaalanları, otoyollar, altyapı, köprüler, enerji santralleri ve atık su arıtma tesisleri varıncaya kadar yüzlerce projeyi hayata geçirmiş bulunuyoruz. Bu vesileyle AB büyüme planında açılacak ihalelere de hem üye ülkelerin firmaları, aday ülkelerin firmaları ve ülkemizin firmaları katılım sağlayabileceklerdir. Bu vesileyle Türkiye olarak Balkanlar’da değerli kardeş ve dost ülkelerle kazan-kazan ilkesi çerçevesinde güçlü iş birliğimizi daha da geliştirmek ve bölgenin kalkınmasına destek olmak istiyoruz. Bugüne kadar Türk müteahhitlerimiz, 11 Balkan ülkesinde toplamda 668 projede yaklaşık 25 milyar dolarlık inşaat işleri almış ve tamamlamış bulunmaktadır. Dolayısıyla birçok Balkan ülkesinin kalkınmasında ve altyapı, üstyapı projelerinde çok önemli bir rol oynamış bulunmaktayız. Türk yatırımcılar ve müteahhitler olarak yeni projelerle Balkan ülkelerinin kalkınmasında ve onların Avrupa Birliği’ne üyelik süreçlerinde rol oynamaya hazırız” şeklinde ifade etti.

“AMACIMIZ BÜTÜN BALKAN ŞEHİRLERİNİ BİRBİRİNE BAĞLAMAK”

Edirne Valisi Yunus Sezer, “Yunanistan ve Bulgaristan’a açılan dört kara sınır kapımızla beraber demir kapılarımızla beraber güzel ve kadim şehrimiz Edirne Balkanlar ve Avrupa ile yapılan ticaretin de en önemli kapılarından bir tanesidir. Bu manada Edirne’mizin ev sahipliğinde gerçekleştirilen bu toplantıya kıymetli bakanlarımızın ve sektör temsilcilerinin vermiş olduğu destek çok önemli. İnşallah bu toplantı ve bu fuar ilki olur ve bundan sonra da benzer toplantılarla bütün Balkanlar’ı bir araya getiririz. Amacımız Balkanlar’ın sembolü olan köprüleri, gönül köprüleriyle birbirine bağlamak. Bütün Balkan şehirlerini birbirine bağlamak ve buradan doğacak sinerjiyle beraber de bütün ülkelerin katma değer oluşturacak yeni alanların vesile olmak” diye konuştu.

SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR GELECEK İNŞA ETMEK İÇİN GÜÇLÜ ADIMLAR ATMALIYIZ”

Edirne Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Sezai Irmak, “Türkiye’nin Balkanlara ve Avrupa’ya açılan kapısı Edirne’ye hoş geldiniz. Etkinliğimizin Balkan devletleri arasında var olan samimi ilişkilerin ve mevcut ticaret hacminin geliştirilmesine katkı sağlamasını diliyorum. Ayrıca böyle bir forumun ilk defa bu ölçekte Edirne’de yapılıyor olmasından duyduğum memnuniyeti de sizlerle paylaşmak istiyorum. Edirne iş dünyasının çatı kuruluşu olarak amaçlarımızdan bir tanesi bölgemizde bulunan Ticaret ve Sanayi Odalarıyla iş birliği içerisinde Trakya Bölgesi ve Balkan ülkeleri arasında ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesidir. Trakya’nın gelişmesi ve kalkınması için çalışıyoruz. Hep birlikte bölge ekonomilerimizi daha da büyütmek ortak projeler geliştirmek ve sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek için güçlü adımlar atabiliriz. Birlikte attığımız her adım karşılıklı anlayışımızı pekiştirecek ve geleceğe daha umutla bakmamızı sağlayacaktır” dedi.

Haber: Erkan Ekşi