Tarihçi-Yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı, Selimiye Camii’nin restorasyonuna ilişkin tartışmalara dair önemli açıklamalarda bulundu. Edirne İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararını hatırlatan Ortaylı, kubbe tezhipleri üzerinden yürütülen çalışmaları eleştirdi.
Ortaylı, restorasyon sürecindeki raporların yetersizliğine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Selimiye Camii’nin restorasyonunda çok tenkit edilen kubbe tezhipleri konusu ilgili kurulun pek aldırış etmeden işe devam kararıyla gündeme oturdu. Mahkemeler olmasa bugün çok tatsız bir güne uyanabilirdik. Verdikleri röportajda sadece tezhibi ele aldıklarını söylüyorlar. Kurul üyeleri camideki hattın orijinal olmadığı mealinde fikirler ileri sürüyor. Bu raporun çok teferruatlı olmadığı, insanları ikna edemediği çok açıktır. Hatta içlerinden bazılarının kişisel yorumlarını tatbik etmek istediklerini açık açık söylemelerini şaşkınlıkla karşılıyorum. 2863 sayılı kanunu hatırlayın ve doğru yorumlayın. Tarihi eserler üzerinde yapılacak tahribatta kanunun cezai hükümlerine tabisiniz. Türk halkı değişiyor. Gençlerin tarihe ve sanata ilgisi artmaya başladı. Bu konuyu dahi gençlerin gündemde tutması sayesinde tartışabiliyoruz. Maalesef üniversitelerimiz bu konuda da çok suskun kaldılar.”
Kuruldaki bazı isimlerin hat sanatını bildiklerini ancak bunun tek başına yeterli olmadığını belirten Ortaylı, “Türk hat sanatını Hüseyin Kutlu ekolüne dönüştürmenin mümkün olmadığı ortada. Beğendiğimiz bir hattattır ama her restore edilen camiye imzasını atmasını istemesi kabul edilebilir değil. Başta bizim kanunlarımız olmak üzere UNESCO’nun kuralları, hassas şartları belli. Eğer izinler almadan, oldubittiye getirerek bu işlemi yapmayı hayal ediyorsanız büyük bir yanlış yapıyorsunuz demektir” diye konuştu.
Mimar Sinan’ın Osmanlı coğrafyasına ve sanatına yön veren bir dâhi olduğunu vurgulayan Ortaylı, şu ifadeleri kullandı:
“Mimar Sinan imparatorluk coğrafyasına, imparatorluğun sanatına kendi üslûbunu ve merkezî Osmanlı havasını veren dâhidir. Lütfen herkes 16. asır Türk mimarisine, büyük ustanın en büyük eserine sahip çıkmayı öğrensin. Beğenmediğiniz hat ve tezhibin tarihini daha kendiniz tespit edememişsiniz. Hin-i muallakta bir hükümle restorasyona girişiliyor, hatta girişilmiş bile. Sinan’ın eserleri her kulun hatta her toplumun kendi tekeline alıp harcayacağı miras değil.”
MAHKEME YÜRÜTMEYİ DURDURMA KARARI VERMİŞTİ
Bilindiği Edirne’nin simgesi ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan Mimar Sinan’ın başyapıtı Selimiye Camii’nin, restorasyon sürecinde kubbe yazılarında yapılması planlanan değişikliğe yönelik Edirne İdare Mahkemesine açılan davada, mahkeme yürütmeyi durdurma kararı vermişti.
Edirne İdare Mahkemesi kararında, caminin ana kubbe ve yarım kubbelerinde uygulanmak istenen yeni projenin, kabul edilmiş restorasyon projelerinin ortadan kaldırılmasına yol açacağına dikkat çekmişti. Mahkeme, bu durumun tarihi yapının özgünlüğüne zarar verebileceği ve telafisi güç sonuçlar doğurabileceği kanaatine varmış, bu nedenle, davalı idarenin savunması alınana kadar işlemlerin yürütmesinin durdurulmasına yönelik karar vermişti.
Haber: Harun Aker
News
