Edirne’de Saraçlar, Çilingirler ve Balık Pazarı Caddelerinde hayata geçirilen Sokak Sağlıklaştırma Projesi, kente estetik bir düzen kazandırırken, beklenmeyen bir sorunu da beraberinde getirdi. Edirne Emlak Müşavirleri Derneği Başkanı Serhat Çeker, valilik öncülüğünde gerçekleştirilen çalışmalarla dükkanların dış cephelerinin yenilendiğini, tabela kirliliğinin ortadan kaldırıldığını ve tarihi dokunun ortaya çıktığını vurguladı.

Ancak Çeker, mal sahiplerinin bu iyileştirmeyi gerekçe göstererek kiraları fahiş şekilde artırmaya çalıştığını, kiracı esnafın tebligatlarla baskı altına alındığını ve bu nedenle Saraçlar Caddesi başta olmak üzere birçok noktada dükkanların boşalmaya başladığını ifade etti.

Projenin kente değer kattığını ancak kiracı esnafı koruyacak bir düzenleme yapılmadığı sürece bu sürecin esnafı şehir merkezinden uzaklaştıracağını belirten Çeker, Edirne Valiliği’ne çağrıda bulunarak, dükkan sahiplerinin uyarılması ve yaşanan mağduriyetlere “bir dur” denilmesi gerektiğini söyledi.

“SOKAK SAĞLIKLAŞTIRMA KENTE BİR DÜZEN KATTI”

Sokak Sağlıklaştırma çalışmalarının kent estetiğine katkısını anlatan Edirne Emlak Müşavirleri Derneği Başkanı Serhat Çeker, “Edirne Valimiz, kenti güzelleştirmek için Saraçlar Caddesi’nde Sağlıklaştırma Projesi başlamıştı. Saraçlar Caddesi’ndeki birçok dükkanda, “şurasını değiştir” deseniz dahi kimse cebinden para harcamıyordu. Çilingirlere bakıyorsunuz, bütün dükkanların çatıları, tenekeleri çıkmıştı, çok çirkin görüntüler vardı. Saraçlar’da da Çilingirler’de de aynı şekildeydi. Bu çalışmalar başladı. Tabi ki görsel olarak baktığımızda renkler uyumlu, çerçevelerin renkleri uyumlu. Tabela kirliliği vardı, bunlar tek tipe döndü. Tabii ki çok güzel oldu” dedi.

“MAL SAHİPLERİNİN YAPAMADIĞI YAPILDI, BU SEFER FAHİŞ KİRALAR İSTENİNCE HER YERDE DÜKKANLAR BOŞALTILIYOR”

Yapılan düzenlemelerin ardından ortaya çıkan yeni sorunlara ve beklenmeyen sonuçlara dikkat çeken Serhat Çeker “Ama bunun sakıncalı tarafları da var. Şimdi mal sahipleri açısından bakıyoruz. Edirne Valiliğimiz bildiğimiz kadarıyla hiçbir katkı payı da almadı. Göründüğü kadarıyla hiçbir şey yok. Mal sahiplerinin dükkanlarını güzelleştirdi, bayağı bir güzelleştirdi. Çünkü o masrafları mal sahiplerinin hiçbirisi yapmıyordu. Bugün baktığımızda çerçevelerin değişmesi, çatılarının değişmesi, dışının boyanması, dış kaplamaları, bunların hepsi yapıldı. İçerisi tamam, dükkan sahiplerine ait ama dış cepheler çok güzelleştirdi. Zaten önemli olan da buydu. Böyle olunca çalışmalar bitti. Bittikten sonra bakıyorsunuz her tarafta “kiralık”, “satılık” tabelaları var. Bu olay bittikten sonra başladı bunlar” diye konuştu.

“BENİM DÜKKAN SAHİBİM BİLE, PROJE İLE BİRLİKTE İNANILMAYACAK DERECEDE ZAM YAPMAYA ÇALIŞIYOR”

Yaşanan mağduriyetleri somut bir örnekle aktaran Çeker, sürecin esnaf üzerindeki baskısını dile getirerek “Ekonominin de etkisi var. Ama orada kiracısı olan esnafa mal sahipleri “benim yerim güzelleşti, benim yerim süper oldu, sen bu kiraya oturamazsın” demeye başladı. “Sen eski kiracısın, ben bu paraya kiracı istiyorum” anlayışı ortaya çıktı. Yerler güzelleştirildi ama güzelleştirildikten sonra kiracı olan esnaflar sıkışmaya başladı. Kendimden örnek vereyim, ben de Çilingirler Caddesi’nde kiracıyım. Mal sahibimin avukatı arıyor, diyor ki “ben bu kadar kira istiyorum.” Ne istiyorsun? Sen eski kiracısın, dükkan güzelleşti. Ben bu kadar istiyorum. Ya bu kadar kira verilir mi buraya? Bunun stopajı var, şunu var, bunu var. Nasıl olacak? Devletin verdiği artış neyse, ben normal artışını yapacağım diyorum. Yok, devletin verdiği artışla olmaz diyor. “Ben davamı açarım” diyor. Aç o zaman diyorum emsallere bakarız. Bu şekilde örneklemeyi kendimden verdim. Bunun gibi etrafımda birçok esnafımız, birçok arkadaşımız aynı dertte” şeklinde vurguladı.

“DÜKKANLAR GÜZELLEŞTİ MAL SAHİPLERİ TEBLİGATLAR GÖNDERMEYE BAŞLADI”

Güzelleştirme sonrası kiracı-esnaf ilişkilerinde yaşanan gerilimin arttığını vurgulayan Çeker, sürecin ciddi sonuçlar doğurduğunu vurgulayarak, “Mal sahipleri sıkıştırmaya başladı. Tebligatlar göndermeye başladı. “Kızım girecek, oğlum girecek, kendi ihtiyacım var” gibi gerekçelerle kiracıları uzaklaştırmaya çalışıyorlar. Kirayı düşük görüyorlar. Çünkü dükkan güzelleşti. Dükkan 5 veriyorsa, 10 veriyorsa, “bu dükkan 30 eder” gibi hareketlere girildi. Bu da esnafın ve kiracıların canını yakmaya başladı. Birçok esnaf arkadaşımız mahkemelerle uğraşmak istemiyor ve gitmeye başladı. Bunlar sıkıntılı olaylar. Birçoğu da “lanet olsun” deyip zaten piyasa kötü, ülke şartları ortada, sen üstüne içinden çıkılmayacak kira istersen bu hiç yakışıklı olmaz diyor. Kendisi de yatırım yapmadan, “ben yaptım” havasına giriyor. Oysa yapılan yatırım kendisinin değil” şeklinde ifade etti.

“VALİMİZ GERÇEKTEN ÇOK ÇALIŞKAN”

Tüm eleştirilerine rağmen Edirne Valiliği’nin kente kazandırdığı hizmetlerin altını özellikle çizen Çeker” Valiliğimiz Edirne’mizi çok güzelleştirdi, çok güzel bir işe el attı. Gerçekten çok çalışkan bir valimiz var. Edirne’nin her tarafına, tarihi alanlara, okullara, her yere el attı. Koltuğunda oturan bir vali değil. Birçok vali geldi, makamında oturmayı sevenlerdi. Ama bu valimiz köy köy, ilçe ilçe gezen, nerede ne eksik varsa yapmaya çalışan bir vali. Edirne’ye kaynak aktararak güzelleştirmeye çalışıyor. Edirne tarihi bir şehir. Saraçlar Caddesi de öyle bir yer ki, Türkiye’nin bütün illerinde bu tür alanlar anıtlar kuruluna bağlıdır. Bir çivi çakmaya çalışsan, bir boya yapmaya kalksan kurul kapına dikilirdi. Mal sahipleri de bu yüzden bir şey yapamıyordu. Valiliğimiz bunların hepsini tek seferde düzeltti” dedi.

“VALİMİZ DÜKKAN SAHİPLERİNİ UYARMASI LAZIM, BU İŞE BİR DUR DENİLMESİ LAZIM”

Sürecin sürdürülebilir olması için Edirne Valisi Yunus Sezer’e çağrıda bulunan Çeker, kiracı esnafın korunması gerektiğini dile getirerek, “Ama bu sefer dükkanlarda bulunan kiracıları mal sahipleri sıkıştırmaya başladı. Gidin Saraçlar’da gezin, “dükkan güzelleşti” diyerek mal sahipleri kiracıları çıkarmak için ellerinden geleni yapıyor. Ben buradan valiliğe seslenmek istiyorum. Ama dükkan sahiplerinin de uyanması lazım. Kiracılara çok ciddi baskılar yapılıyor. Bu baskılara bir dur denilmesi lazım. Şu anda birçok arkadaşımız, birçok kiracı olan esnafımız bu durumdan ciddi şekilde sıkıntılı” diye noktaladı.

Haber: Erkan Ekşi