Balkanlar’da, özellikle Bosna-Hersek ve Sancak bölgelerinde baharın gelişini kutlamak ve toplumsal dayanışmayı güçlendirmek amacıyla düzenlenen Teferiç şenlikleri, yüzyıllardır yaşatılan önemli bir kültürel gelenek olarak varlığını sürdürüyor. Hıdrellez döneminde başlayan ve insanları bir araya getiren bu etkinlikler; piknikler, halk oyunları, müzik dinletileri ve çeşitli kültürel faaliyetlerle kutlanıyor.

TÜ Balkan Araştırma Enstitüsü Öğretim Görevlisi Dr. Behçet Loklar, Balkan coğrafyasının önemli kültürel miraslarından biri olan Teferiç şenliklerinin tarihi kökenlerini ve günümüzdeki yansımalarını anlattı.

Teferiç kelimesinin Osmanlı Türkçesindeki “teferrüç” (eğlenmek amacıyla yapılan gezinti) kelimesinden türediğini belirten Dr. Behçet Loklar, bu etkinliklerin geçmişten günümüze insanları bir araya getiren en önemli kültürel unsurlardan biri olduğunu vurguladı.

OSMANLI DÖNEMİNDE TASAVVUF VE TEFERİÇ KÜLTÜRÜ

Osmanlı döneminde Balkanlar’daki tasavvuf geleneği ile Teferiç şenliklerinin iç içe geçtiğini ifade eden Dr. Loklar, şu bilgileri paylaştı:

“Osmanlı kaynaklarına göre mayıs ve haziran aylarında Saraybosna’daki Mevlevi dervişleri ve halk, ‘Şeyh Korusu’ olarak bilinen bölgede bir araya gelerek Mevlevi ayinleri icra eder, misafirlere helva ikram ederdi. ‘Mevlevi Teferiçi’ olarak bilinen bu geleneğin yanı sıra esnaf loncaları ve Boşnak beyleri tarafından düzenlenen teferiçlerde de ziyafetler verilir, helva sohbetleri yapılır ve geleneksel oyunlar oynanırdı.”

GELENEK MODERN FESTİVALLERLE YAŞATILIYOR

Loklar, teferiç geleneğinin günümüzde Bosna ve Sancak kültürünün canlı bir parçası olduğunu dile getirdi.

Teferiç şenliklerinin Balkanlar’ın yazılı olmayan kültürel mirasında çok önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Loklar, “Günümüzde düzenlenen hafta sonu piknikleri bu dayanışma ruhunu yaşatmaya devam etmektedir. Büyük organizasyonlarda geleneksel kıyafetlerle halk oyunları sergilenmekte, Boşnak halk müziğinin önemli örnekleri olan sevdalinkalar eşliğinde konserler düzenlenmektedir. Etkinliklerde okunan ilahiler ve gerçekleştirilen söyleşiler ise geçmişte olduğu gibi bugün de manevi bir atmosfer oluşturmaktadır.” dedi.

Haber Merkezi