Kiradaki artış sadece aylık fatura, ev masrafları, ek giderleri değil, artık taşınma sürecini de zorlaştırdı. Yeni bir eve çıkmak isteyen kiracılar artık depozito, emlakçı komisyonu, nakliye ve kira peşinatı derken ortalama 200 bin liralık bir masrafla karşı karşıya kalıyor.
Bu yüksek maliyet karşısında birçok kiracı, bankaların sunduğu taşınma ve kira kredisi imkanlarına yönelirken, bazıları ise ev sahibiyle anlaşarak yerinde kalmayı tercih ediyor. Edirne Emlak Müşavirleri Derneği Başkanı Serhat Çeker, “Bir kişinin taşınma maliyeti 170 ila 200 bin TL arasında değişiyor, bu da artık ciddi bir yük haline geldi. Şu anda bankalar taşınmayla ilgili bu şekilde kampanyalar başlatmış, kredi musluklarını açmış durumda” diyerek kiracıların taşınma ile ev sahibi ile anlaşma arasında kaldığına dikkat çekti.
“KİRACILARA TAŞINMA KREDİSİ”
Edirne Emlak Müşavirleri Derneği Başkanı Serhat Çeker, bankaların taşınma ve kira kredileriyle ilgili yeni kampanyalar başlattığını söyleyerek, “Bankalar şu anda kiracılara özel taşınma kredileri oluşturmuş. Kredi konusunda bankalarda şu anda verdikleri krediler o kadar düşük faizli krediler değil. Faiz oranlarına baktığınız zaman, 200 bin TL verecek ama o 200 bin TL’nin karşısında 12 ayda alacağı paraya baktığınızda çok yüksek oranlara denk geliyor. Ama mecbur kalıyor. Neden mecbur kalıyor? Bir daire tutması lazım ya da mahkemelik olmuştur, daireden çıkmak zorundadır” dedi.
Edirne Emlak Müşavirleri Derneği Başkanı Serhat Çeker
“KİRA, DEPOZİTO VE KOMİSYON, NAKLİYE DERKEN MALİYET 200 BİN TL’YE ULAŞIYOR”
Taşınma sürecinde kiracıların sadece nakliye değil, emlakçı komisyonu, peşinat ve depozito gibi giderlerle de karşılaştığını belirten Çeker, “Bugün taşımaya ve nakliyelere baktığımızda fiyatlar çok yüksek. Şehir içi nakliyelerde bile gerçekten fiyatlar çok yüksek. Nakliyeye baktığınızda 80 bin TL, 100 bin TL istiyorlar. Diyelim ki 80 bin TL’ye şehir içinde bir nakliyeyle anlaştınız. Bu sefer 80 bin TL oraya gitti. Ardından bir kirayı peşinat vereceksiniz, bir kirayı emlakçıya komisyon olarak vereceksiniz. Bir de kanunun verdiği bir depozito olayı var. Bazıları ‘Evimin masrafını yaptım, 2 kira vereceksin’ diyor. Genellikle bir kiraya kadar da düşünün.” dedi. Bu hesaplamalarla birlikte taşınmanın toplam maliyetinin 170 bin TL ile 200 bin TL arasında değiştiğini aktaran Çeker, “Bu da az bir rakam değil. Bugün bir kişinin taşınma maliyeti oldukça yüksek ve sıkıntılı” diye konuştu.
“KİRACILAR DEPOZİTOYU TAKSİTLİ ÖDEMEK İSTİYOR”
Taşınma maliyetlerinin artmasıyla kiracıların ödeme planlarında da esnekliğe gitmeye çalıştığını söyleyen Çeker, “İnsanlar da buna bakıyor. Bize gelen kiracılar ‘Peşinatı vereyim, kirayı vereyim’ diyor ama sonra ‘Onu 2 taksitle, 3 taksitle versem olur mu?’ diye bölmeye çalışıyor. Depozitoyu da ‘Her ay kiraya şu kadar şu kadar ekleyip 2’ye, 3’e bölsem olur mu?’ diye sormaya başlıyor. Böyle sıkışanlar çok. Biz de mal sahiplerine mümkün olduğu kadar durumu anlatmaya, ikna etmeye çalışıyoruz” şeklinde kaydetti
“CEBİNDE PARASI YOKSA MECBUREN KREDİYE YÖNELİYOR”
Çeker, ekonomik sıkışıklığın kiracıları zorladığını vurgulayarak, “Gerçekten bugün bir kişinin taşınma maliyeti oldukça yüksek. Cebinde parası yoksa mecburen taşınmak zorunda kalıyor. Parayı nereden bulacak? Kimse artık kimseye borç vermiyor, herkesin kendi geçim derdi var. Bankaya gidiyor, oradaki yüksek faiz oranına bile bakmadan ‘Ben oradan 200 bin TL alayım da nasıl olsa öderiz, bir şekilde yaparız’ diyor. Ama sonunda batak olabilir ya da ödeyebildiği kadar ödeyecek” ifadelerine yer verdi.
“BANKALAR TAŞINMA KREDİSİ MUSLUKLARINI AÇTI “
Bankaların taşınma kredileriyle ilgili sınırlı fakat aktif kampanyalar yürüttüğünü ifade eden Çeker, “Bankalar da zaten sınırlamış. ‘Fazla yüksek değil vereceğimiz para, kısıtlı bir para’ diyor. ‘Olacak, ne kaybederiz?’ diyerek veriyorlar. Şu anda bankalar taşınmayla ilgili bu şekilde kampanyalar başlatmış, kredi musluklarını açmış durumda. Zaten konut satışlarıyla ilgili kredi oranları da mümkün olduğu kadar yüksek” dedi.
“KİRACI İÇİN EN MANTIKLISI EV SAHİBİYLE ANLAŞMAK”
Taşınma maliyetinin 200 bin TL’yi bulduğu durumda kiracının ev sahibiyle anlaşmasının daha mantıklı olacağını belirten Çeker, “Kira artış oranları belli. Bu bahsettiğimiz 200 bin TL taşınma riski olanlar genelde kirayı ödemede sıkıntı yaşayan, mahkemelik olan kişiler. Bunlar zaten ödeme güçlüğüne düşmüş. Diğer taraftan TEFE-TÜFE oranları her ay açıklanıyor. Bu ay yüzde 33 civarındaydı. Oranlar belli, artık yüzde 70, yüzde 80, yüzde 100 değil. Her ay aşağıya doğru iniyor” ifadelerini kullandı.
“KİRACILAR YERİNDEN OLMAMAK İÇİN AYLIK ORANI KENDİLERİ ARTIRIYOR”
Çeker, birçok kiracının artık mahkemelik olmamak için ev sahibine danışmadan kira artışını kendiliğinden yaptığını belirterek, “Bu durumda kimse yerinden yurdundan olmak istemiyor. Hemen ev sahibine sormadan bakıyor, takibini yapıyor. ‘Artışım geldiyse kendimden vereyim’ diyor.” dedi. Kendi yaşadığı bir örneği paylaşan Çeker, “Benim İstanbul’daki dairemde kiracım akşam oran düşünce hiç sormadan o oranda artırıp kirayı yatırdı. Daha önce pandemi, ekonomik sıkıntılar nedeniyle düşük tutmuştuk kirayı ama yükseltsem mahkemelik olacaktım, mahkeme 6 ay sürecekti.” sözlerini kullandı. Kiracı kendi isteğiyle TEFE-TÜFE oranına göre artırınca bir şey diyemedim. Kirasını ödüyor mu? Evet. Ben kirayı düşük buluyorum desem de oranı artırmış. Mahkemeyle uğraşacaksın, avukat parası, tebligatlar, bir sürü masraf çıkacak. En iyisi mi devam etsin diyorsun. Şu anda bu şekilde devam ediyor” diye noktaladı.
Haber: Erkan Ekşi
News
