Merkezi sınav sisteminin çocukları erken yaşta yoğun rekabete sürüklediğini ifade eden Zobar, eğitimde fırsat eşitsizliğinin her geçen yıl daha da derinleştiğini savundu.
“LGS, EĞİTİMDEKİ EŞİTSİZLİKLERİ YENİDEN ÜRETEN BİR SİSTEME DÖNÜŞTÜ”
LGS sonuçlarını değerlendiren Zobar, tam puan alan öğrenci sayısındaki değişimin eğitim sisteminin niteliğini tek başına göstermediğini belirterek “Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanan 2026 Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sonuçları, yalnızca öğrencilerin aldığı puanları değil, eğitim sistemimizin yıllardır derinleşen sorunlarını da bir kez daha gözler önüne sermektedir.
Bu yıl 452 öğrenci 500 tam puan aldı. Geçen yıl bu sayı 719’du. Ancak tam puan alan öğrenci sayısının artması ya da azalması, eğitim sisteminin niteliğini tek başına göstermez. Asıl mesele, milyonlarca çocuğun geleceğinin tek bir sınava bağlanmış olmasıdır. Bugün çocuklar daha ortaokul yıllarında ağır bir rekabetin içine sürükleniyor; oyun oynayacak, dinlenecek, sanatla ve sporla buluşacak yaşlarda test kitapları ve deneme sınavları arasında büyüyor. Eğitim ise çocukların çok yönlü gelişimini destekleyen kamusal bir hak olmaktan uzaklaştırılarak eleme ve sıralama mekanizmasına dönüştürülüyor. LGS yalnızca bir yerleştirme sınavı değil, aynı zamanda eğitimdeki eşitsizliklerin yeniden üretildiği bir sistemdir. Sınav sonuçları; öğrencilerin yalnızca bilgi birikimini değil, ailelerinin ekonomik durumunu, yaşadığı mahallenin olanaklarını, okulunun fiziki koşullarını, öğretmen sayısını ve nitelikli eğitime erişim düzeyini de yansıtmaktadır. Parası olan özel ders alabilmekte, kursa gidebilmekte, özel okul olanaklarından yararlanabilmektedir. Milyonlarca çocuk ise yalnızca devlet okulunun sunduğu sınırlı imkânlarla aynı yarışta mücadele etmek zorunda bırakılmaktadır. Bu nedenle bu sınav, çocukları değil, toplumsal eşitsizlikleri ölçmektedir”dedi
“KAMUSAL EĞİTİM ZAYIFLATILDI, ÇOCUKLAR SINAV VE İŞ GÜCÜ ARASINDA SIKIŞTIRILDI”
Eğitim politikalarının kamusal eğitimi güçlendirmek yerine özel sektörü büyüttüğünü öne süren Zobar, “Yıllardır sürdürülen eğitim politikaları kamusal eğitimi güçlendirmek yerine piyasanın ihtiyaçlarına göre şekillendirmiş; özel okulların ve özel kurs sektörünün büyümesini teşvik etmiş, devlet okulları arasındaki eşitsizlikleri ise giderek artırmıştır. Bir yandan çocuklar LGS ve YKS maratonuna mahkûm edilirken, diğer yandan MESEM uygulamalarıyla binlerce çocuk eğitim hakkından koparılarak erken yaşta ucuz iş gücü haline getirilmektedir. Eğitimin temel amacı çocukların özgürleşmesi, bilimsel düşünceyi geliştirmesi ve çok yönlü gelişimi olması gerekirken; mevcut anlayış çocukları ya sınavlara ya da iş gücü piyasasına hazırlayan dar bir çerçeveye sıkıştırmaktadır. Son yıllarda müfredatta yapılan ideolojik düzenlemeler, bilimsel ve laik eğitim anlayışından uzaklaşılması, öğretmenlerin mesleki güvencelerinin zayıflatılması ve kamusal eğitime ayrılan kaynakların yetersizliği de bu tablonun önemli parçalarıdır. Oysa eğitim, rekabeti değil dayanışmayı, elemeyi değil gelişimi, ayrıcalığı değil eşitliği esas almalıdır. Hiçbir çocuk tek bir sınavın sonucuyla tanımlanamaz. Hiçbir okul sınav başarısına göre değerli ya da değersiz ilan edilemez. Hiçbir öğretmen öğrencilerinin test sonuçları üzerinden yargılanamaz”şeklinde vurguladı.
“BAKANLIĞA DÖRT SORU”
Milli Eğitim Bakanlığı’na çağrıda bulunan Zobar, mevcut sistemin değiştirilmesi gerektiğini belirterek “Çocuklarımızın geleceğini tek bir sınava mahkûm eden bu sistem daha ne kadar sürdürülecek?
Devlet okulları arasındaki derin eşitsizlikleri gidermek için hangi somut adımlar atılacaktır? Her çocuğun eşit, nitelikli, parasız, bilimsel ve laik eğitim hakkını güvence altına alacak politikalar neden hayata geçirilmemektedir? Çocukları küçük yaşlardan itibaren sınav baskısı ile karşı karşıya bırakan anlayıştan ne zaman vazgeçilecektir? Bir kez daha altını çiziyoruz; çocukların geleceğini birkaç saatlik bir sınava sığdıran eğitim anlayışı sürdürülebilir değildir. Eğitim politikalarının merkezinde rekabet değil eşitlik; eleme değil gelişim; piyasa değil kamusal sorumluluk yer almalıdır”diye kaydetti.
“MERKEZİ SINAV YERİNE OKUL TEMELLİ MODEL ÖNERİSİ”
Eğitim-İş’in çözüm önerilerini de paylaşan Zobar, “LGS başta olmak üzere merkezi sınavlara dayalı seçme ve eleme sistemi kaldırılmalı; öğrencilerin akademik, sanatsal, kültürel ve sosyal gelişimlerini birlikte değerlendiren, okul temelli bir yerleştirme modeli oluşturulmalıdır. Her çocuğun eşit, parasız, bilimsel, laik ve nitelikli eğitim hakkı güvence altına alınmalı; kamusal eğitime ayrılan kaynaklar artırılmalı, eğitimin ticarileştirilmesine son verilmelidir. Okullar arasındaki fiziki, akademik ve sosyal imkân farklılıkları giderilmeli; hiçbir öğrencinin yaşadığı bölge, ailesinin ekonomik koşulları ya da okulunun olanakları nedeniyle dezavantaj yaşamasına izin verilmemelidir. Çocukların eğitim hakkını zedeleyen, onları erken yaşta çalışma yaşamına yönlendiren uygulamalar terk edilmeli; eğitim çocukların çok yönlü gelişimini esas alan bir hak olarak yeniden ele alınmalıdır.
Müfredat; bilimsel düşünceyi, eleştirel aklı, laikliği, sanatı, kültürü, doğa bilincini ve demokratik yaşam kültürünü güçlendirecek biçimde yeniden düzenlenmelidir. Öğretmenlerin mesleki güvencesini zayıflatan uygulamalara son verilmeli; eğitim politikalarının belirlenmesi ve uygulanması süreçlerinde eğitim emekçilerinin, öğrencilerin, velilerin ve onların örgütlerinin söz ve karar hakkı güvence altına alınmalıdır”diye konuştu
“MÜCADELEMİZ EĞİTİMDE EŞİTSİZLİK ÜRETEN POLİTİKALARA KARŞI SÜRECEK”
Açıklamasının sonunda eğitimin başarısının yalnızca sınav sonuçlarıyla ölçülemeyeceğini vurgulayan Zobar, “Bir eğitim sistemi, başarısını yalnızca tam puan alan öğrenci sayısıyla ölçemez. Asıl başarı; her çocuğun nitelikli eğitime erişebildiği, hiçbir öğrencinin ekonomik nedenlerle geride kalmadığı, okullar arasındaki farklılıkların en aza indirildiği ve çocukların mutlu, özgür bireyler olarak yetişebildiği bir düzen kurabilmektir. Bugün çocuklar bir yandan merkezi sınavların baskısıyla karşı karşıya bırakılırken, diğer yandan kamusal eğitim giderek daha fazla piyasanın kurallarına teslim edilmekte; özel okul ve özel ders sistemi büyürken devlet okulları kaynak yetersizliğiyle baş başa bırakılmaktadır. Aynı dönemde MESEM uygulamalarıyla binlerce çocuk eğitimden koparılarak ucuz iş gücü haline getirilmektedir. Bu tablo, çocukların üstün yararını değil, siyasi ve ekonomik tercihleri önceleyen eğitim anlayışının sonucudur. Biz, çocukların yarışmak zorunda kalmadığı; öğretmenlerin güvenceli çalıştığı; velilerin ekonomik yük altında ezilmediği; bilimsel, laik, parasız ve kamusal eğitimin tüm çocuklar için eşit biçimde sağlandığı bir eğitim sisteminin mümkün olduğunu biliyoruz. Eğitim-İş olarak mücadelemiz yalnızca sınav sistemine değil, eğitimde eşitsizliği üreten bütün politikalara karşıdır. Çocuklarımızın geleceği rekabetin değil dayanışmanın, piyasanın değil kamusal sorumluluğun, ayrıcalığın değil eşitliğin üzerine kurulmalıdır. Bunun için eğitim hakkını savunmaya, kamusal eğitimi güçlendirmek için mücadele etmeye devam edeceğiz.” şeklinde sözlerini noktaladı.
Erkan EKŞİ
News
